Aşı takvimi, kliniğin en düzenli tekrar eden işlerinden biridir ve en kolay kaçırılanıdır. Tarihler defterde veya hasta kartlarında dağınık durursa geciken dozu kimse fark etmez; sahip de çoğu zaman kendiliğinden aramaz. Bu yazı, klinik tarafında aşı takvimini nasıl kuracağınızı, haftalık rutinle nasıl izleyeceğinizi ve takibi yazılıma nasıl bağlayacağınızı anlatır. VetBis üzerinde aşı tanımı, paket, tarihli doz planı ve geciken doz takibi aşı takibi ekranlarından yürütülür.
Aşı takvimi neden dağılır?
- Doz aralıkları türe, yaşa ve ürüne göre değişir; hesap elle yapılır.
- Aşı uygulandığında bir sonraki tarih deftere yazılmaz.
- Hangi hastanın dozunun geciktiği listelenemez.
- Sahip aramadıkça kimse hatırlatmaz.
- Aşıyı yapan hekim ile kaydı giren kişi farklıdır; kayıt akşama kalır, bazen hiç girilmez.
- Aşı stoğu ile uygulanan doz birbirine bağlanmaz.
Bu sorunların hiçbiri yazılım gerektirmeden de çözülebilir, ama yazılım olmadan disiplin sürdürmek zordur.
Aşı planı kliniğin kararıdır
Hangi aşının hangi yaşta, hangi aralıkla yapılacağı hekimin kararıdır; yazılım bu kararı uygular, yerine vermez. Genel çerçeve için hekimler uluslararası rehberlere başvurur. Örneğin WSAVA aşı rehberi, çekirdek (core) aşılar ile isteğe bağlı aşıları ayırır ve aşılamanın hastanın risk durumuna göre kişiselleştirilmesini önerir. Yerel mevzuat, bölgesel hastalık durumu ve kliniğin protokolü bu çerçevenin üzerine eklenir. Kliniğinizin protokolünü yazılıma girmeden önce yazılı hale getirin.
1. Aşı tanımlarını ve paketlerini kurun
Kliniğinizde kullandığınız aşıları tanımlayın: ad, tür, üretici, doz sayısı ve uygulama notu. Sonra tür bazlı paketler oluşturun: yavru köpek paketi, yetişkin yıllık paketi, yavru kedi paketi, yetişkin kedi paketi gibi. Paket, hangi dozun kaç gün sonra yapılacağını bir kez tanımlar; her hastada yeniden hesap yapmazsınız.
| Paket örneği | İçerik mantığı | Kim karar verir |
|---|---|---|
| Yavru köpek paketi | İlk doz ve ara tekrar dozları | Hekim, klinik protokolü |
| Yetişkin yıllık paket | Yıllık tekrar | Hekim |
| Kedi paketi | Tür ve yaşa göre doz sırası | Hekim |
Tablodaki isimler yalnızca örnektir; gün aralıklarını ve içeriği klinik protokolünüz belirler.
2. Hastaya plan uygulayın
Paketi hastaya uyguladığınızda tarihli doz planı oluşur. Planı kaydetmeden önce önizleyebilirsiniz; tarihler hastaya uymuyorsa hekim düzenler. Doz yapıldığında tamamlandı olarak işaretlenir, sıradaki doz takvimde kalır. Planın iptali veya erteleme nedeni de not edilir. Hasta kartında geçmiş ve gelecek dozlar birlikte görünür.
Plan yöntemi paket bazlıdır: tür ve ırka göre kendiliğinden doz çıkaran bir sihirbaz değil, sizin tanımladığınız paketi hastaya uygulayan bir akıştır. Bu da hekimin kararını koruyan bir tasarımdır.
- Doz 1Uygulandı
İlk doz uygulandı
- Doz 2Planlandı
İkinci doz planlandı
- Doz 2Gecikti
Planlanan tarih geçti
- RapelPlanlandı
Rapel dozu takvime eklendi
- YıllıkŞimdiPlanlandı
Yıllık tekrar tarihi oluştu
Canlı akışYıllık hatırlatma 5 / 5
Adımlar
- 1Plan uygulanırHastaya aşı paketi seçilir.
- 2İlk doz kaydedilirDoz tarihi ve lot girilir.
- 3Sonraki doz planlanırTakvimde bir sonraki tarih belirir.
- 4Gecikme görünürGeçen doz listede işaretlenir.
- 5Yıllık hatırlatmaYıllık tekrar planı oluşur.
Örnek hasta; doz aralıklarını hekim belirler.
3. Geciken ve yaklaşan dozları izleyin
Haftalık rutin olarak iki listeye bakın:
- Önümüzdeki 14 günde dozu gelen hastalar
- Dozu geçmiş ve uygulanmamış hastalar
Panelde ve raporlarda aşı uyumu görünümü, hastaların takvime ne ölçüde uyduğunu gösterir. Haftalık toplantıda tek bir sayıya değil, geciken listedeki isimlere bakın: her biri bir telefon ve bir kapanış notudur. Raporlar için raporlama sayfasına bakın.
4. Hatırlatmayı doğru kurgulayın
Hatırlatma iki parçadır: ne zaman hatırlatılacağı ve hangi kanaldan gideceği. VetBis'te hatırlatma kuralları ve sahibin iletişim izinleri tanımlanır, hatırlatıcı kayıtları tutulur. SMS ve e-posta ile iletim kliniğin kendi hesabıyla (Netgsm, SMTP) ya da VetBis paketiyle, WhatsApp kliniğin kendi Meta hesabıyla çalışır; bunlar gerçek hesapla doğrulanmadı ve seçilen yol bağlı değilse mesajlar kendiliğinden gitmez. Bu durumda geciken doz listesinden telefonla aramak pratik ve işe yarar bir yöntemdir. Mesaj kanalı bağlandığında bile göndermeden önce KVKK izin kurallarına uygun rıza kaydı alın.
Telefonla arama için kısa bir kalıp işinizi hızlandırır: hastanın adı, geciken aşının adı, önerilen randevu zamanı ve aramanın sonucunu not alma alışkanlığı.
Kuduz aşısı ve VETBİS karışıklığı
Kuduz aşısı Türkiye'de zorunludur ve resmî kayıt süreçleri vardır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın VETBİS (Veteriner Bilgi Sistemi) adlı bir sistemi bulunur. VetBis ise MTY Teknoloji'nin klinik yönetim yazılımıdır; bakanlık sistemiyle aynı şey değildir. VetBis aşı kaydını kliniğinizde tutar ama bakanlık sistemine otomatik bildirim yapmaz. Zorunlu bildirimleri ilgili resmî kanaldan yapmaya devam edin ve resmî süreçlerin güncel kurallarını ilgili kurumdan doğrulayın.
Kayıt disiplini: aşı günü akışı
- Hasta kabulde aşı geçmişi ve sıradaki doz kontrol edilir.
- Hekim muayene eder ve aşıya uygunluğu değerlendirir.
- Aşı uygulanır; ürün, seri/parti bilgisi ve tarih kayda girilir.
- Doz aynı gün tamamlandı olarak işaretlenir ve sıradaki tarih görünür hale gelir.
- Sahibe bir sonraki doz tarihi söylenir ve randevu tercihen o anda verilir.
Aşı stoğu ve son kullanma tarihleri aynı disiplinin parçasıdır; ayrıntı için stok takibi yazısına bakın.
Haftalık aşı takip kontrol listesi
- Yaklaşan 14 günlük doz listesi çıkarıldı
- Geciken dozlar arandı, sonuç not edildi
- Uygulanan dozlar aynı gün sisteme işlendi
- Aşı stoğu ve son kullanma tarihleri kontrol edildi
- Sıradaki doz için randevu verildi
- İzni olmayan sahiplere mesaj gönderilmedi
Sıkça sorulan sorular
Aşı planını yazılım mı belirler? Hayır. Paketi ve aralıkları kliniğiniz tanımlar; yazılım tarihleri hesaplar ve takip eder.
Hatırlatma mesajları kendiliğinden gidiyor mu? Şu an hayır. Kurallar ve izin kayıtları tutulur; SMS, WhatsApp ve e-posta iletimi kliniğin seçtiği yol bağlıyken çalışır ve gerçek hesapla doğrulanmadı.
Kuduz aşısını VetBis üzerinden bakanlığa bildirebilir miyim? Hayır. VetBis aşıyı kliniğin kendi kaydında tutar; bakanlık sistemine otomatik bildirim yapmaz.
Geciken dozu olan hastaları nasıl bulurum? Aşı takibi ekranındaki geciken listeden ve aşı uyumu görünümünden.
Paket tasarlarken dikkat edilecekler
- Her paketi tek bir tür ve yaş grubuna bağlayın; "hepsi için tek paket" sonra istisna yığınına dönüşür.
- Paket adını resepsiyonun anlayacağı dille yazın ("yavru köpek ilk seri" gibi).
- Aralıkları değiştirdiğinizde mevcut hasta planlarının etkilenip etkilenmediğini önce tek bir test hastasında deneyin.
- Protokol güncellendiğinde değişikliği ve tarihini ekibe duyurun; eski paketi silmeden önce kullanımda olan planları kontrol edin.
Sonuç
Aşı takvimi paket ve tarihli plan olarak kurulduğunda hesap yükü kalkar, geciken doz listesi de rutine girer. Aşı kayıtlarını hasta dosyasıyla aynı yerde tutmak için hasta yönetimi sayfasına da göz atabilirsiniz.
