Veteriner kliniğinde stok hem maliyettir hem klinik güvenliğidir. Son kullanma tarihi geçmiş bir ilaç ya da biten bir sarf malzeme hem zarar hem risk üretir. Bu yazı ilaç ve malzeme takibini nasıl kuracağınızı adım adım anlatır: ürün kartı, lot ve SKT, minimum stok, teslim alma, sayım ve şubeler arası transfer. VetBis üzerinde bu işler stok yönetimi ekranlarında yürür.
Klinikte stok neden ayrı bir disiplindir?
Bir perakende mağazasında stok yalnız para demektir. Klinikte ise aynı raf hasta güvenliğini de taşır: yanlış lot, süresi geçmiş aşı ya da bitmiş bir anestezi malzemesi tedaviyi doğrudan etkiler. Üstelik ilaç ve aşıların çoğu soğuk zincir, lot izlenebilirliği ve kayıt gerektirir. Bu yüzden stok takibi kliniklerde "sonra bakarız" işi olamaz; küçük ama düzenli bir rutin olmalıdır.
En sık görülen sorunlar:
- Aynı ürün farklı adlarla birden fazla kartta tutulur; sayım tutmaz.
- Mal kabulde lot ve SKT girilmez; tarihi geçen ürün rafta fark edilir.
- Muayenede kullanılan sarf malzeme stoktan düşülmez; sistem ile raf ayrışır.
- Minimum seviye tahmine göre konur; kritik ürün hafta sonu biter.
- Sayım yapılmaz ya da yapılınca fark açıklanmaz.
1. Ürün kartını doğru açın
Her ürün için ad, birim, kategori ve KDV bilgisi tanımlanır. İlaç ve aşı gibi izlenmesi gereken ürünler lot ve SKT takibine açılır. Aynı ürünün farklı ambalajlarını ayrı kart yapın; sayım karışmaz. Birim konusunda tutarlı olun: kutu olarak aldığınız ürünü tabletle kullanıyorsanız, kutu ve tablet ilişkisini kartta açıkça tanımlayın.
| Kart alanı | Neden önemli | Örnek |
|---|---|---|
| Ad ve ambalaj | Sayımda karışmayı önler | "Antibiyotik 500 mg, 20 tablet" |
| Birim | Satış ve tüketim birimini belirler | Kutu, tablet, ml |
| Kategori | Raporlamada gruplama sağlar | İlaç, aşı, sarf, mama |
| KDV oranı | Fatura doğruluğu | Ürün türüne göre |
| Lot/SKT takibi | İzlenebilirlik | İlaç ve aşılarda açık |
2. Lot ve son kullanma tarihini girişte kaydedin
Mal kabulde her ürünün lot numarası ve son kullanma tarihi girilir. Üç faydası vardır:
- Tarihi yaklaşan ürünler listelenir; kullanım veya iade için zaman kalır.
- Son kullanma tarihi en yakın lot önce çıkar (FEFO). Yalnız giriş sırasına göre çalışan FIFO'dan farkı budur.
- Üretici geri çağırma duyurduğunda hangi hastaya hangi lotun gittiği bulunur.
Pratik kural: SKT'si 60 gün içinde dolacak lotları haftalık listeleyin; 30 gün kala hangi ürünün nasıl tüketileceğine veya iade edileceğine karar verin. Süresi geçen ürünü raftan hemen ayırın ve fire olarak kaydedin.
3. Minimum stok seviyesi belirleyin
Her kritik ürün için "bu seviyenin altına düşerse uyar" eşiği koyun. Eşiği tedarik süresine göre belirleyin: teslimat üç gün sürüyorsa eşik, üç günlük tüketimden düşük olmamalıdır. Basit bir yöntem:
- Son birkaç ayın günlük ortalama tüketimini bulun.
- Tedarik süresiyle (gün) çarpın.
- Hafta sonu, tatil ve beklenmedik talep için bir güvenlik payı ekleyin.
- Sonucu minimum seviye olarak girin ve üç ayda bir gözden geçirin.
VetBis'te kritik stok ve SKT uyarıları panelde görünür. Otomatik yeniden sipariş kuralları ürünün kapsamındadır; kullanmadan önce kendi hesabınızdaki ekran durumunu doğrulayın.
Canlı akışSipariş önerisi 4 / 4
Adımlar
- 1Stok normalÜrün minimum seviyenin üzerinde.
- 2Seviye düşerSatışlarla stok minimuma yaklaşır.
- 3Uyarı oluşurMinimum altına inince kritik stok uyarısı çıkar.
- 4Sipariş önerisiYeniden sipariş önerisi taslak olarak hazırlanır; onay sizde.
Örnek ürün ve rakamlarla gösterilir; sipariş önerisi onayınızla işlem görür.
4. Satın alma ve teslim almayı kayıt altına alın
Sipariş verilir, mal geldiğinde teslim alınır; lot, SKT ve depo bu adımda girilir. Tedarikçi borcu da bu kayıttan oluşur. Böylece stok ve finans aynı hareketten beslenir. Teslim alırken şunları kontrol edin:
- Gelen miktar siparişle ve irsaliyeyle uyuşuyor mu?
- Lot ve SKT her kalem için girildi mi?
- Soğuk zincir gerektiren ürün uygun sıcaklıkta mı geldi?
- Ürün doğru depoya kaydedildi mi?
Bu bağlantı muhasebe yazısında ele alınır. Tedarikçi, sipariş ve depo tarafı için satın alma ve depo sayfasına bakabilirsiniz.
5. Düzenli sayım yapın
Ayda bir en az kritik ürünleri sayın. Sistem ile raf arasında fark çıkarsa nedenini yazın: fire, kayıt dışı kullanım, giriş hatası. Sayım sonucu düzeltme hareketi olarak işlenir ve izi kalır. Sayımı yoğun saatte değil, kliniğin sakin olduğu bir zamanda ve mümkünse iki kişiyle yapın; biri sayar, diğeri kaydeder.
Fark çıktığında sık görülen nedenler:
- Muayenede kullanılıp stoktan düşülmeyen sarf malzeme
- Yanlış birimle girilen mal kabul
- Fire veya süresi geçen ürünün kayda geçmemesi
- Şubeler arasında kayıt dışı ödünç verme
6. Şubeler arasında transfer yapın
Birden fazla şubede fazla ürünü depo transferiyle taşıyın. Acil sipariş vermek yerine başka şubedeki fazla stoğu kullanmak hem maliyeti hem bekleme süresini düşürür. Şube yapısı için çok şubeli klinik yazısına bakın.
Stok verisini nasıl okursunuz?
Stok değeri, en çok tüketilen ürünler ve minimum stok altındaki kalemler üç temel görünümdür. Aylık toplantıda şu soruları sorun: Hangi ürün rafta en uzun süre bekliyor? Hangi üründe sürekli acil sipariş veriyoruz? Hangi lotlar süresi dolmadan tüketilemedi? Bu soruların cevabı sipariş miktarınızı ve tedarikçi seçiminizi belirler.
Sıkça sorulan sorular
Her ürün için lot ve SKT takibi şart mı? Hayır. İlaç, aşı ve tarihi önemli sarf malzeme için açın; kalem, kâğıt gibi ürünlerde gereksiz yük olur.
FIFO mu FEFO mu? SKT'li ürünlerde FEFO daha güvenlidir: tarihi en yakın lot önce çıkar. Tarihi olmayan ürünlerde giriş sırası yeterlidir.
Ne sıklıkla sayım yapmalıyım? Kritik ürünleri ayda bir, tüm stoğu yılda en az bir kez saymak makul bir başlangıçtır. Fark oranına göre sıklığı ayarlayın.
Süresi geçen ürünü ne yapmalıyım? Raftan ayırın, fire olarak kaydedin ve imha veya iade yöntemini kliniğinizin yazılı kuralına ve mevzuata göre belirleyin.
Haftalık stok kontrol listesi
- 60 gün içinde SKT gelen lotlar listelendi
- Minimum stok altındaki ürünler sipariş edildi
- Mal kabulde lot ve SKT girildi
- Soğuk zincir gerektiren ürünlerin kayıtları kontrol edildi
- Kritik ürünlerden örnek sayım yapıldı
- Süresi geçen ürünler raftan ayrıldı ve fire kaydı açıldı
Sonuç
Stok takibi, ürünü doğru karta ve doğru lotla girmekle başlar; uyarılar ve sayım bunun üstüne kurulur. Stok değeri ve tüketim raporları için raporlama sayfasına göz atın.
